Over twee weken is het zover: dan zijn mijn tieners weer jarig! Ik stuur al jaren kaartjes, hang slingers op, eet taart en geef cadeaus. Maar hoe zijn die tradities eigenlijk ontstaan? Ik dook in de geschiedenis en vond een paar verrassende antwoorden.
Waarom vieren we eigenlijk verjaardagen?
Het eerste verjaardagsfeestje had een heel andere reden dan tegenwoordig. Het bijgeloof was dat kwade geesten speciale interesse hadden in jarige mensen. Om de jarige te beschermen nodigden familie en vrienden zich uit: met hun liefdevolle wensen en het nodige lawaai hielden ze de kwade geesten op afstand.
Gelukkig werd het later een stuk positiever. Er kwamen taart en cadeaus bij, en van bescherming werd het een viering. Dat klinkt al een stuk beter.
De verjaardagstaart
Een verjaardag zonder taart bestaat eigenlijk niet. Vroeger was taart een luxeproduct dat je bijna nooit at, dus als er taart op tafel stond wist iedereen meteen: dit is een bijzonder moment. Dat gevoel is gebleven, ook nu taart allang geen luxe meer is. Een mooie verjaardagstaart op maat laten maken kan tegenwoordig heel eenvoudig via Taarten.nl.
Kaarsjes uitblazen
En die kaarsjes op de taart? Die hebben een symbolische betekenis. De jarige doet een stille wens voordat de kaarsjes uitgeblazen mogen worden. Het ritueel staat voor de overgang naar iets nieuws: een nieuw levensjaar. In sommige oude tradities gelooft men dat de rook van de kaars je wens meeneemt omhoog, naar God of naar het universum.
Wat je er ook van gelooft: een stuk taart is daarna sowieso een goed idee.
Het verjaardagskaartje
Ik hoop dat de traditie van een verjaardagskaartje sturen nooit verdwijnt, ook niet nu we alles digitaal doen. Er gaat niets boven het gevoel dat iemand de tijd heeft genomen om aan je te denken en dat ook echt op papier heeft gezet.
De geschiedenis van de wenskaart is lastig te traceren, maar de eerste bekende wenskaart was een valentijnskaart uit 1400. Verjaardagskaarten sturen werd pas populair na de komst van de postzegel in 1840: goedkoper verzenden betekende meer kaartjes. Grappig genoeg begon een kaartje sturen oorspronkelijk als verontschuldiging als je niet op het feestje kon komen. Nu is het gewoon een lief gebaar op zich. Via Kaartje2go maak je in een paar minuten een persoonlijk kaartje dat echt aankomt.
Verjaardagsvisite
Bij een verjaardag hoort bezoek, en wij Nederlanders doen dat op onze eigen manier: in een kring, met koffie en borrelhapjes. Typisch Nederlands en tegelijkertijd heel gezellig. Hoe die kringtraditie precies is ontstaan en wat buitenlanders ervan vinden, lees je in mijn artikel over Nederlandse verjaardagstradities.
Ben je benieuwd hoe andere landen verjaardagen vieren? Van boter op je neus in Canada tot messen in de taart in Jamaica: ik zette de gekste tradities op een rij in mijn artikel over verjaardagstradities in andere landen. En wil je weten welke tradities er bij ons thuis zijn ontstaan? Die lees je in verjaardagstradities thuis.
